پرینت سه‌بعدی و کشاورزی: افق‌های نو در زراعت

کشاورزی همواره در حال تحول است. در طول تاریخ، این بخش از پیشرفت‌های فناوری بهره برده که عمدتاً باعث افزایش بهره‌وری و بهبود کیفیت مواد غذایی شده‌اند. با این حال، کشاورزی اکنون با چالش‌های جدیدی مانند تغییرات اقلیمی و تقاضای بالای محصولات روبرو است. به همین دلیل، جست‌وجو برای راه‌حل‌های نوآورانه بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر می‌رسد. مطالعات و پروژه‌های اخیر نشان داده‌اند که ساخت افزایشی می‌تواند راه‌حل مناسبی باشد. اما نقش دقیق پرینت سه‌بعدی در کشاورزی چیست؟

اگرچه پرینت سه‌بعدی هنوز به صورت گسترده در فعالیت‌های کشاورزی به کار گرفته نشده، اما برخی کاربردهای تخصصی راه را برای امکانات جدید باز کرده‌اند. حتی اکنون شاهد مزایایی هستیم که تولید افزایشی در فعالیت‌های مستقیم مرتبط با کشاورزی مانند زنبورداری به ارمغان آورده است. هرچند هنوز شکاف‌هایی وجود دارد که باید پر شوند.

همانطور که در کتاب‌های تاریخی می‌خوانیم، می‌دانید که کشاورزی ریشه تمام تمدن‌ها بوده، حتی پیش از علم و نوشتار. فعالیت‌های کشاورزی حدود ۱۲ هزار سال است که همراه بشر بوده و از پیدایش خود، با دگرگون کردن سبک زندگی، تاریخ را متحول کرده است. در واقع، توانایی کشت مواد غذایی بود که منجر به شکل‌گیری سکونتگاه‌ها و در پی آن، تأسیس جوامع شد.

اهمیت کشاورزی طی هزاران سال تغییر نکرده، زیرا فعالیتی استراتژیک برای توسعه مستقل و ثروت کشورها محسوب می‌شود. بر اساس داده‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، ۱/۲۳ میلیارد نفر در سیستم‌های کشاورزی-غذایی مشغول به کار هستند. این داده‌ها حاصل مطالعه‌ای است که در سال ۲۰۱۹ انجام شد و نشان داد نزدیک به نیمی از جمعیت جهان در خانوارهای مرتبط با این سیستم‌ها زندگی می‌کنند.

برای قرن‌ها، وظایف کشاورزی به شدت متکی به نیروی کار دستی بود. پس از انقلاب صنعتی، کشاورزی با معرفی ماشین‌هایی که کار دستی را منطقی‌تر کردند، تقریباً به کلی دگرگون شد. از اواخر قرن نوزدهم و در طول قرن بیستم، استفاده از ماشین‌هایی مانند تراکتور، کمباین و گاوآهن ضروری شد.

در سال‌های اخیر، کشاورزی گام جدیدی برداشته و فناوری اطلاعات را در فعالیت‌های خود ادغام کرده و اصطلاح «فناوری کشاورزی» (Agri-Tech) ظهور یافته است. این اصطلاح به استفاده از فناوری‌هایی مانند خودروها، پهپادها، ماهواره‌ها، رباتیک، اسکنرها، رایانه‌ها و نرم‌افزارها برای بهینه‌سازی تولیدات کشاورزی اشاره دارد. حال بیایید نگاهی دقیق‌تر به استفاده از تولید افزایشی در بخش کشاورزی بیندازیم و ببینیم چگونه آن را متحول کرده است.

کاربردهای پرینت سه‌بعدی در کشاورزی چیست؟

وقتی به کاربردهای پرینت سه‌بعدی در کشاورزی فکر می‌کنیم، ممکن است مثال‌هایی مانند ساخت ابزار، قطعات یدکی یا استفاده از آن در تولید تراکتور به ذهن برسد. با این حال، پروژه‌های تحقیقاتی، توسعه‌ها و کاربردهای عینی بسیاری وجود دارد که پرینت سه‌بعدی را به کار گرفته‌اند. اگرچه درست است که فناوری‌های پرینت سه‌بعدی هنوز به اندازه پزشکی یا خودروسازی در کشاورزی به کار گرفته نشده‌اند، اما در این مقاله نشان خواهیم داد که این فناوری در مسیر پیشرفت قرار دارد. برای این کار، از مهم‌ترین کاربردها شروع می‌کنیم.

ساخت ماشین‌آلات با استفاده از فرآیندهای افزایشی

تولید افزایشی در بخش خودروسازی و حمل‌ونقل جای خود را باز کرده و استفاده‌های مشابهی نیز در ساخت ماشین‌آلات کشاورزی دیده می‌شود. برای مثال، در سال ۲۰۲۲، شرکت معروف جان‌دیر (John Deere) در یک سال بیش از ۴۰۰۰ قطعه را با استفاده از تولید افزایشی تولید کرد. این گام اولیه آن‌ها برای به کارگیری تولید افزایشی در مرکز تخصصی خود در مانهایم آلمان بود.

نمونه دیگر، شرکت تیمه (Teyme) است. این شرکت اسپانیایی از فناوری «جوش چندجتی» (Multi Jet Fusion) شرکت اچ‌پی (HP) برای ساخت قطعاتی مانند اتصالات خروجی هوا و موقعیت‌دهنده‌های تیغه‌های هوا، میان دیگر قطعات، استفاده می‌کند. این قطعات در ماشین‌آلات کشاورزی تولیدی آن‌ها به کار رفته‌اند.

توسعه ابزارهای سفارشی

پرینت سه‌بعدی امکان نمونه‌سازی سریع و مقرون‌به‌صرفه ابزارها و قطعات متناسب با نیازهای کشاورزی را فراهم می‌کند. برای مثال، قطعات ماشین‌آلات و تجهیزات آبیاری که می‌توانند با شرایط خاص هر کشاورز سازگار شوند. حتی می‌توانند قطعات یدکی برای ماشین‌های خاص باشند، مانند ابزارهایی که دیگر تولید نمی‌شوند اما هنوز مورد نیاز هستند.

علاوه بر این، تولید این ابزارها در محل، نیاز کشاورز به سفر و زمان انتظار که ممکن است فعالیت‌های کشاورزی را مختل کند، از بین می‌برد. در نهایت، همگانی شدن تولید افزایشی می‌تواند به مزارع کوچک و بزرگ امکان استفاده و بهره‌مندی از این فناوری را بدهد.

ساخت سنسورها و دستگاه‌های اینترنت اشیاء

سنسورها و دستگاه‌های اینترنت اشیاء (IoT) برای نظارت بر شرایط خاک، عواملی مانند رطوبت، باد و هوا را می‌توان با پرینت سه‌بعدی تولید کرد. آن‌ها در سیستم‌های کشاورزی هوشمند ادغام می‌شوند تا تصمیم‌گیری درباره کشت را بهبود بخشند.

تولید افزایشی برای پهپادها و ربات‌ها

برخی پهپادها و ربات‌های کشاورزی با پرینت سه‌بعدی ساخته شده‌اند. آن‌ها نقطه عطفی در به کارگیری فناوری‌های خودکارسازی در مزارع به شمار می‌روند. در سال‌های اخیر نشان داده شده که این دستگاه‌ها می‌توانند وظایفی مانند نظارت بر کشت، بذرپاشی و استفاده دقیق از کودها و آفت‌کش‌ها را انجام دهند.

برای مثال، شرکت ایتالیایی سولئون (Soleon) که در کاربردهای هوایی بدون سرنشین و پهپادها تخصص دارد، از خدمات تولید افزایشی ماتریالیس (Materialise) برای ساخت «سولئون دیس‌کو» استفاده کرد. برای مقابله با مشکل کرم ذرت اروپایی، آفتی که می‌تواند بخش بزرگی از محصولات را نابود کند، سولئون و ماتریالیس یک سیستم رهاسازی آفت‌کش طراحی کردند. اما آن‌ها از تخم‌های تریکوگراما (Trichogramma)، نوعی زنبور که از کرم ذرت اروپایی تغذیه می‌کند، استفاده کردند که راه‌حلی طبیعی ارائه می‌داد. در این مورد، پهپاد با استفاده از فرآیند «SLS» و از جنس پلی‌آمید ۱۲ (PA12) پرینت سه‌بعدی شد.

تولید ظروف تجزیه‌پذیر برای بذرها و نهال‌ها

پرینت سه‌بعدی می‌تواند برای ساخت ظروف یا گلدان‌های تجزیه‌پذیر برای بذرها یا نهال‌ها نیز به کار رود. این کار کاشت را آسان‌تر کرده و تأثیر منفی بر محیط زیست را کاهش می‌دهد.

تولید قطعات آبیاری

سیستم‌های آبیاری با طراحی قطعات خاص برای پرینت سه‌بعدی بهبود می‌یابند. برای مثال، نازل‌ها و اتصالات بهینه‌سازی توزیع آب و کاهش ضایعات کمک می‌کنند.

تولید افزایشی دستگاه‌های کنترل آفات

شروع با تله‌های حشرات، تولید افزایشی امکان طراحی و ساخت تله‌های خاص برای انواع مختلف آفات را فراهم می‌کند. این تله‌ها را می‌توان برای جذب و به دام انداختن حشرات بهینه‌سازی کرد. در ادامه، می‌توان کاربردهایی در دستگاه‌های رهاسازی فرومون یافت که مواد شیمیایی طراحی‌شده برای جذب یا دفع حشرات هستند. آن‌ها را می‌توان با پرینت سه‌بعدی ساخت و برای پراکندگی کنترل‌شده طراحی کرد.

کشاورزی افقی

کاربرد دیگر تولید افزایشی، تولید محصولات افقی برای فضاهای کوچک است. شرکت ایتالیایی هگزارو (Hexagro) در این زمینه تخصص دارد. آن‌ها از فرآیندهای پرینت سه‌بعدی برای ایجاد ساختارهای مدولار و قابل سفارشی‌سازی استفاده می‌کنند که می‌توانند با نیازهای خاص هر فضا و نوع کشت سازگار شوند.

این شامل ساخت سینی‌ها، پایه‌ها و کانال‌های آبیاری با طراحی‌های بهینه‌شده برای رشد گیاه و مدیریت کارآی آب و مواد مغذی است. توانایی تولید سریع قطعات سفارشی، هزینه‌های توسعه و زمان تحویل را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد و به هگزارو امکان نوآوری و بهبود مستمر سیستم‌های کشت خود را می‌دهد.

پژوهش علمی و نقش تولید افزایشی

پژوهش کشاورزی در سال‌های اخیر به طور قابل توجهی توسعه یافته که با پیشرفت‌های فناوری‌ای همراه بوده که روش‌های سنتی را بازتعریف می‌کنند. در میان این نوآوری‌ها، پرینت سه‌بعدی به عنوان ابزاری انقلابی ظهور کرده که می‌تواند به بازتعریف کشاورزی مدرن کمک کند. همگرایی پرینت سه‌بعدی و کشاورزی نوید دورانی جدید در شیوه کشت و مدیریت منابع کشاورزی را می‌دهد.

پیشرفت در مواد برای کشاورزی

ترموپلاستیک‌ها به طور گسترده در کشاورزی استفاده می‌شوند. با این حال، ضایعات تولیدی آن‌ها تأثیر مستقیمی بر سلامت خاک داشته و تنوع زیستی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. برای رفع این مشکلات، راه‌حل‌هایی مانند «مدل 6R» (رد کردن، بازطراحی، کاهش، استفاده مجدد، بازیافت و بازیابی) که توسط سازمان ملل متحد پیشنهاد شده، به کار گرفته می‌شوند و کشاورزان بیش از پیش به استفاده از جایگزین‌های طبیعی یا تجزیه‌پذیر تشویق می‌شوند. مطالعات اخیر جایگزین‌هایی در مواد با ویژگی‌های مختلف یافته‌اند.

برای مثال، مقاله‌ای متعلق به سال ۲۰۲۱، پرینت چهاربعدی را به عنوان فرآیند اصلی برای ایجاد مواد مفید در کشاورزی پیشنهاد می‌دهد. این مطالعه با عنوان «پرینت چهاربعدی: چشماندازهایی برای تولید پلاستیک‌های پایدار در کشاورزی» حاصل همکاری بین دانشگاه پاتراس، دانشگاه کشاورزی یونان و مؤسسه فناوری ایتالیا در جنوا است.

پرینت چهاربعدی تکامل پرینت سه‌بعدی است که بعد زمان را به آن اضافه می‌کند. در این مورد، اشیاء پرینت‌شده از مواد هوشمندی ساخته می‌شوند که می‌توانند شکل یا ویژگی‌های خود را در پاسخ به محرک‌های خارجی مانند گرما، نور، آب یا حرکت تغییر دهند. در حالی که پرینت چهاربعدی عمدتاً در زمینه‌هایی مانند پزشکی استفاده می‌شود، کاربردهای آن در کشاورزی ناچیز یا وجود ندارد. پژوهش این تیم نشان می‌دهد که اگر پرینت چهاربعدی در کشاورزی به کار گرفته شود، می‌توان تجزیه‌پذیری و مزایای محیطی، اقتصادی و تولیدی پلاستیک‌ها در کشاورزی را افزایش داد. اما مانع اصلی برای استفاده گسترده‌تر، نو بودن فرآیند پرینت چهاربعدی است.

پرینت چهاربعدی چه چیزی به ارمغان می‌آورد؟ برخی مواد حافظه‌دار ویژگی‌هایی مانند مقاومت در برابر گرما، مقاومت مغناطیسی، حساسیت به سطح اسیدی و فشار اسمزی دارند که آن‌ها را برای رفتار هوشمند ایده‌آل می‌سازد. کاربردهای ذکر شده توسط تیم پژوهشی شامل بسته‌بندی مواد غذایی، مالچ کشاورزی، تور سایه‌انداز یا پوشش‌های پلاستیکی گلخانه‌ها است. با توجه به اینکه فناوری «FDM» امکان دستکاری پلی‌لاکتیک اسید (PLA) و دیگر پلیمرها با اثرات خودشکل‌دهی و حافظه‌دار را فراهم کرده، ممکن است این تکنیک نسبتاً «ساده» امکان ایجاد ابزارهای مؤثر، مقیاس‌پذیر و مقرون‌به‌صرفه در عمل را بدهد. تکنیک‌های دیگر، مانند آن‌هایی که مبتنی بر استریولیتوگرافی هستند، نیز پتانسیل خود را در کاربردهای کشاورزی نشان داده‌اند.

پرینت سه‌بعدی در پژوهش خاک

خاک یکی از عناصر کلیدی، اگر نه مهم‌ترین آن، در عمل کشاورزی است. مطالعه آن برای درک تأثیر فعالیت انسانی و اثر ویژگی‌های هیدرولیکی، شیمیایی و میکروبیولوژیکی اساسی است. در مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد و توسط دانشگاه پادوآ در ایتالیا انجام شد، ساختار خاک بازتولید شد تا عملکرد آن درک شود.

برای این کار، آن‌ها از ریزسی‌تی‌اسکن پرتو ایکس استفاده کردند، داده‌ها را استخراج کردند و ساختار خاک را با استفاده از پرینتر «ProJet 3510 HD» شرکت تری‌دی سیستمز (3D Systems) که با روش پاشش مواد کار می‌کند، در رزین پرینت سه‌بعدی کردند. به لطف این مدل‌های پرینت سه‌بعدی شده، ساختار اصلی نمونه‌های خاک، شامل تخلخل و شکل منافذ، قابل بازسازی بود.

خرید پرینتر سه بعدی

اگرچه هدایت هیدرولیکی بین منافذ به دلیل محدودیت‌های فنی در حین پرینت کاهش یافت، تیم توانست هدایت هیدرولیکی بیشتر نمونه‌های اولیه را اندازه‌گیری کند که همبستگی بالایی نشان می‌داد. این مطالعه به گسترش مرزهای مطالعات علم خاک کمک کرده است.

نمونه دیگر استفاده از تولید افزایشی برای پژوهش خاک را می‌توان در مقاله‌ای در سال ۲۰۲۱ توسط یک تیم چندرشته‌ای از دانشگاه ویرجینیا در ایالات متحده یافت. این مطالعه با عنوان «پرینت سه‌بعدی ساختارهای خاک دارای فعالیت زیستی» امکان پرینت سه‌بعدی ساختارهای خاکی که بذرها در آن جوانه می‌زنند را تحلیل می‌کند.

برای این منظور، آن‌ها ساختارهای خاک بدون مواد افزودنی را با استفاده از روش‌های اکستروژن پرینت کردند. نتایج نشان داد هنگامی که محتوای آب به درستی کنترل شود، ساختارهای پرینت‌شده قادر به ترویج جوانه‌زنی و رشد گیاه هستند، حتی اگر به آب زیادی نیاز داشته باشند. اگرچه این پژوهش بر نشان دادن امکان‌پذیری «بام‌های سبز» متمرکز است، اما همان اصل می‌تواند برای کشت گیاهانی مانند گشنیز، نعنا، جعفری، ریحان و غیره به کار رود.

شناسایی ریخت‌شناسی گیاهی

شناسایی ریخت‌شناسی در کشاورزی فرآیند مشاهده و تحلیل گیاهان برای پیش‌بینی شرایط آن‌ها در یک فضای مشخص است. به طور خاص، شناسایی ریخت‌شناسی حاصل تعامل بین اطلاعات ژنتیکی گیاه و محیط آن است و درک بهتری از رشد، توسعه و واکنش آن به شرایط محیطی ارائه می‌دهد. مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، نقطه عطفی در استفاده از تولید افزایشی برای شناسایی ریخت‌شناسی گیاهی به شمار می‌رود. همکاری بین مؤسسه پژوهش چغندر قند (IFZ) و دانشگاه بن به ایجاد یک مدل گیاه چغندر قند پرینت سه‌بعدی شده برای شناسایی ریخت‌شناسی دقیق و قابل اعتماد منجر شد.

برای ارائه یک ابزار مرجع در فرآیند جمع‌آوری داده و استخراج پارامترها، دانشمندان یک مدل گیاه چغندر قند پرینت سه‌بعدی شده را با استفاده از فناوری FDM توسعه دادند. این مطالعه نوآورانه توسط یک دانشجوی دکترای مؤسسه پژوهش چغندر قند انجام شد. یوناس بوهمر (Jonas Bömer) بر اهمیت این مدل تأکید کرد: «پرینت سه‌بعدی به ما امکان داد یک ابزار مرجع مقرون‌به‌صرفه ایجاد کنیم تا یکپارچگی داده‌های جمع‌آوری شده را تضمین کنیم.»

این پژوهش همچنین از اسکن سه‌بعدی به طور گسترده برای جمع‌آوری داده استفاده کرد. در واقع، اسکن سه‌بعدی امکان ایجاد مدل‌های دیجیتالی با وضوح بالا از محصولات را فراهم می‌کند که نظارت بر رشد و توسعه آن‌ها و تشخیص به‌موقع مشکلات احتمالی را آسان‌تر می‌سازد. یوناس بوهمر توضیح می‌دهد: «با تحلیل خاک، کشاورزان می‌توانند مدیریت خاک را بهبود بخشند و اقداماتی برای جلوگیری از فرسایش اجرا کنند. تعامل ربات‌ها با محصولات مشکل دیگری است که می‌توان با تفسیر اطلاعات عمقی حل کرد. یک نمونه، برداشت میوه در گلخانه‌های خودکار است که وظایف برداشت پرزحمت را کاهش و ساده می‌سازد.»

پرینت سه‌بعدی در زنبورداری

زنبورداری و کشاورزی به شدت به هم مرتبط هستند. زنبورداری نقش مهمی در کشاورزی ایفا می‌کند زیرا سهم ضروری آن در فرآیند گرده‌افشانی، مکانیسمی حیاتی برای تولیدمثل بسیاری از گیاهان و محصولات است. بر اساس داده‌های فائو، گونه‌های گرده‌افشان مستقیماً بر ۳۵ درصد از تولیدات کشاورزی جهانی تأثیر می‌گذارند و ۷۵ درصد را به طور غیرمستقیم تحت تأثیر قرار می‌دهند. علاوه بر ۲۰۰ هزار گونه که به گرده‌افشانی کمک می‌کنند، ۲۰ هزار گونه زنبور، گرده‌افشان‌های به‌حق هستند.

وابستگی متقابل بین زنبورها و محصولات نه تنها نیاز به حفظ و حمایت از روش‌های زنبورداری، بلکه محافظت از زنبورها را نیز تأکید می‌کند. تهدیدهایی مانند آفت‌کش‌ها، بیماری‌ها و از دست دادن زیستگاه، پایداری و بهره‌وری کشاورزی در سراسر جهان را مختل کرده‌اند.

برای حل برخی از مشکلاتی که گونه‌های زنبور را تحت تأثیر قرار می‌دهند، زنبورداران با کمک تولید افزایشی راه‌حل‌هایی یافته‌اند. برای مثال، یک دانشجوی کارشناسی ارشد در مکزیک اخیراً یک کندوی پرینت‌شده با رزین برای تحریک تولید عسل توسط زنبورها توسعه داده است. همچنین شایان ذکر است بنیاد لاکریمای (LACRIMA) در بریتانیا که کندوهای چوبی را با پرینت سه‌بعدی تولید می‌کند تا از کلونی‌ها محافظت کند. کندوهای «لاکری‌نست» (LacriNest) آن‌ها با استفاده از فرآیند اکستروژن مواد پرینت می‌شوند و یک اکوسیستم طبیعی و دست‌نخورده برای زنبورها ارائه می‌دهند.

وینس موچا (Vince Moucha)، بنیانگذار و رئیس این بنیاد، در مصاحبه‌ای با تیم ما گفت: «کندوهای پرینت سه‌بعدی شده ما از یک ماده خاص و کاملاً تجزیه‌پذیر، یک کامپوزیت مبتنی بر چوب استفاده می‌کنند که آن‌ها را از کندوهای سنتی و دیگر راه‌حل‌های پرینت سه‌بعدی متمایز می‌سازد. این ماده و طراحی کندو چوبی ما نه تنها پایداری محیطی، بلکه عایق‌بندی و دوام عالی را تضمین می‌کنند و محیطی بهینه برای زنبورها ایجاد می‌کنند که سلامت و بهره‌وری آن‌ها را بهبود می‌بخشد.»

همانطور که چندین مطالعه انجام‌شده در سراسر جهان نشان داده‌اند، زنبورها به دلیل استفاده گسترده از آفت‌کش‌ها، تخریب زیستگاه و اثرات تغییرات اقلیمی، در معرض خطر هستند. کاهش جمعیت زنبورها نه تنها تولید عسل و دیگر محصولات زنبورداری، بلکه گرده‌افشانی طیف گسترده‌ای از محصولات را تهدید می‌کند. این مشکل جدیدی نیست؛ نخستین علائم هشدار در قرن گذشته ظاهر شد. یکی از راه‌حل‌های یافت‌شده، دقیقاً ساخت کندوها برای ارائه یک زیستگاه لانه‌سازی به آن‌ها است.

بنیانگذار لاکریمای می‌افزاید: «کندوهای پرینت سه‌بعدی شده می‌توانند با تشویق تولید محلی، کاهش انتشار گازهای حمل‌ونقل و استفاده از مواد قابل بازیافت، در روش‌های کشاورزی پایدار ادغام شوند. آن‌ها همچنین می‌توانند بخشی از سیستم‌های مدیریت تلفیقی آفات باشند که نیاز به تیمارهای شیمیایی را کاهش می‌دهند.»

آینده پرینت سه‌بعدی در کشاورزی چه خواهد بود؟
پروژه‌های ذکر شده، کاربردها، مزایای شناسایی‌شده و نتایج مشاهده‌شده تأیید می‌کنند که پرینت سه‌بعدی پتانسیل توسعه در کشاورزی را دارد. به نوعی، این فناوری هنوز در بخش کشاورزی در مراحل اولیه است. با این حال، پروژه‌های مطرح‌شده در اینجا تأیید می‌کنند که پتانسیل آن گسترده و امیدوارکننده است.

با توجه به اینکه کشاورزی بخشی بسیار قدیمی است و روش‌های آن نه تنها در تکنیک‌های خاص، بلکه در سنت‌ها نیز ریشه دارد، ممکن است بپرسیم آیا فناوری نوآورانه‌ای مانند تولید افزایشی در کشاورزی جایی دارد؟ زیرا اگر روش‌های سنتی در مزارع حفظ شده‌اند، دلیلی دارد، اینطور نیست؟ در واقع، بخش کشاورزی هرگز فرصت نوآوری را از دست نمی‌دهد. در حالی که استفاده از پرینت سه‌بعدی به طور خاص هنوز فراگیر نشده، فناوری‌های دیگر به کار گرفته شده‌اند.

در حال حاضر، پیشرفت‌های قابل توجه در پژوهش علمی است. متخصصان نه تنها بر یک موضوع متمرکز نیستند، بلکه به دنبال راه‌حل‌هایی برای مشکلات کنونی نیز هستند. مثال‌های پژوهشی ذکر شده در اینجا تنها بخشی از مطالعات بسیاری است که باید در کشورهایی که این بخش برجسته‌تر است، مانند چین، وجود داشته باشد. با ادامه توسعه فناوری و یافتن راه‌حل‌های جدید از طریق تولید افزایشی توسط پژوهش‌ها، انتظار می‌رود پذیرش گسترده‌تر و حتی نوآوری‌های تحول‌آفرین بیشتری شاهد باشیم.

نظر شما درباره استفاده از پرینت سه‌بعدی در کشاورزی چیست؟

نظر خود را در یک کامنت زیر این مطلب با ما در میان بگذارید!

منبع مقاله: 3dnatives.com